Spanje

Hogueras vieren negentigste verjaardag

Het is dit jaar negentig jaar geleden dat Alicante voor het eerst Hogueras vierde, de feesten ter ere van de patroonheilige San Juan waarmee de zomer officieel wordt ingeluid. Het zijn feesten die het centrum van Alicante gedurende een dag of vijf volledig lam leggen en die door zowel de bevolking als door bezoekers van heinde en verre vol overgave worden meegevierd.In vroeger eeuwen was de mensheid veel meer dan nu bezig met dingen als jaargetijden, lengte van de dagen, stand van de zon en de maan en in het algemeen de invloed die de elementen water, vuur en aarde op de landbouw en visserij hadden. In Spanje maar ook in andere landen werden feesten gehouden om te vieren dat de winter voorbij was, dat de langste dag was gearriveerd en meer van dat soort zaken. Ook de rol van beschermheiligen werd als heel be­langrijk gezien.

Het feest dat in Spanje rondom de kortste nacht van het jaar wordt gevierd, bestaat dan ook al vele eeuwen. Het wordt gekoppeld aan de naamdag van San Juan, die wij kennen als Johannes de Doper. Van deze beschermheilige wordt geloofd dat hij een gunstige invloed had op het water en de planten. Menig Spanjaard op leeftijd gelooft er dan ook nog in dat het water op de naamdag van San Juan, 24 juni, extra vruchtbaar en heilzaam is.Behalve water is ook vuur een element dat belangrijk is bij veel gebeurtenissen in Spanje: vuur heeft een zuiverende werking en dus had men al eeuwen geleden de gewoonte om zowel aan het einde van de winter als aan het begin van de zomer oude dingen te verbranden zodat er ruimte kwam voor het nieuwe. Volgens oude geschriften werden er in de 16e eeuw al brandstapels gebouwd in juni. Die brandstapels bestonden uit oude meubels en oude kleding en in de nacht van 23 op 24 juni - de nacht van San Juan - werden ze in brand gestoken, terwijl de kinderen om het vuur heen holden en over de vlammen sprongen.In 1928 was het een zekere José María Py y Ramírez die de feesten van San Juan in Alicante in de vorm goot die nu nog wordt aangehouden. Py had de Fallasfeesten in Valencia bezocht en hij introduceerde een gewijzigde versie daarvan in Alicante. In juni 1928 werden er daarom voor het eerst ‘Hogueras’-beelden gemaakt: creaties van hout, karton en papiermaché die op de pleinen van de stad werden neergezet. Het was de bedoeling dat de bevolking in deze beelden via satire hun kritiek kon laten blijken op personen of gebeurtenissen. De beelden werden vervolgens, net als de vroegere brandstapels, op 24 juni in brand gestoken.Hoewel de Hogueras (of in het Valenciaans Fogueres) dus wel degelijk hun oorsprong vinden in de Valenciaanse Fallas, benadrukken de Alicantijnen met klem dat hun feesten anders en vooral veel leuker zijn. Zo zijn de beelden aan minder regels gebonden dan in?Valencia en ze zijn daarom vaak experimenteler en origineler. Ook zijn de feesten in Alicante minder elitair. Men vindt dat de feesten ook leuk moeten zijn voor iemand die geen lid is van een feestvereniging en een aantal van de barracas - op straat neergezette feesttenten - zijn toegankelijk voor iedereen. In de barracas vinden concerten plaats, wordt eten geserveerd en drank geschonken.In Alicante zijn er vele duizenden mensen actief lid van een feestvereniging. Zij zijn het hele jaar bezig met de voorbereiding van de feesten. Ze zamelen geld in om de bouw van het beeld te kunnen bekostigen en zijn een kapitaal kwijt aan hun feestkostuum. Voor jonge meisjes is er geen grotere eer dan hun wijk te kunnen vertegenwoordigen als feestkoningin tijdens de Hogueras of misschien zelfs te worden gekozen tot ‘Bellea del Foc’ (schoonheid van het vuur).Er zijn een paar rijke wijken, die beeldengroepen maken van de ‘eerste categorie’ of zelfs van de ‘speciale categorie’. De­ze beeldengroepen worden gemaakt door erkende ontwerpers en de kosten bedragen vele tienduizenden euro’s. De arbeiderswijken hebben aanzienlijk minder te besteden en zij maken vaak een veel kleinere beeldengroep, van de vierde, vijfde of zelfs zesde categorie.De beelden worden tegenwoordig van mo­derne en zeer brandbare materialen ge­maakt, zoals glasvezel. De beeldengroep ontstaat eerst als maquette en dan worden alle onderdelen vervaardigd. In de maand voor de Hogueras wordt van elk van de 89 feestverenigingen 1 ninot (een beeld dat een belangrijk onderdeel vormt van de beeldengroep) afgevaardigd naar de ninot-tentoonstelling in de expositiezaal in de Lonja del Pescado in de haven. Hier kan het publiek stemmen welke ninot men het meest geslaagd vindt en deze ninot wordt op de avond van 24 juni verwijderd uit de beeldengroep voor deze in brand wordt ge­stoken. De ninot wordt bijgezet in het feestmuseum aan de Rambla, waar een schitterende collectie ninots van de afgelopen 90 jaar te zien is en waar u zich ook kunt vergapen aan mooie oude aanplakbiljetten en foto’s.Maar dan de feesten zelf: op 19 juni worden veel straten in het centrum afgezet en op 20 juni begint de opbouw van de tientallen barracas en beeldengroepen. De opbouw moet binnen een dag zijn afgerond hetgeen een flinke klus is. In de dagen erna is er dagelijks om 14.00 uur keihard knalvuurwerk (mascletá) op de Plaza de Luceros. Op 21 en 22 juni is er vanaf 19.00 uur de uren durende bloemenofferande die eindigt op het plein voor de concatedral de San Nico­lás. En op 23 juni om 19.00 uur folkloristische dans op de Plaza del Ayuntamiento en om 21.00 uur een spectaculaire internationale folkloristische optocht met prachtige kostuums en traditionele muziek.In de nacht van 23 op 24 juni vullen zich de stranden van de provincie Alicante en ook die van?Alicante met mensen die kleine vuurtjes maken en rond middernacht over de vlammen en de golven springen, een gewoonte die voorspoed zou moeten brengen. En op de late avond van de 24e juni, vanaf 24.00 uur, begint de verbranding van de beeldengroepen, te beginnen met de officiële beeldengroep van de gemeente op de Plaza del Ayunta­miento. Op dat plein verdringen zich duizenden mensen maar eigenlijk is de hele stad die avond propvol. Waaghalzen komen tot dicht bij het vuur en laten zich door de brandweer kleddernat spuiten. De als fakkels brandende beelden die binnen een kwartier tot as gereduceerd worden, vormen een aanblik die u niet snel zult vergeten.Zelfs na 24 juni, dat dit jaar op een zondag valt, is het feest niet voorbij. Van 25 tot 29 juni is er dagelijks rond middernacht ...
+